BSG vs. DS9

Net de grand finale van Battle Star Galactica gezien. Battle Star Galactica is een tamelijk geniale science fiction serie. Misschien wel net zo goed als het door mij bewierrookte Star Trek: Deep Space Nine of zelfs wel beter? Een vergelijking en een analyse.

BSG gaat over een oorlog tussen de mens en de techniek. De mensen leefden in twaalf kolonien. Ze maakten robots (Cylons) om hen te dienen. De Cylons kwamen in op stand en een oorlog volgde. De Cylons verdwenen plotseling en periode van angstige vrede volgde. Na een groot aantal jaren keren de Cylons terug en vernietigen in een aanval alle menselijke kolonies. Een vloot met de laatste mensen vlucht weg. Ze worden geleid door het Battle Star Galactica. De Cylons zetten de achtervolging in voor de volgende vier seizoenen. Al snel blijkt dat er Cylons de vloot hebben geinfiltreerd. Ze zijn niet te onderscheiden van mensen. Er blijken twaalf zulke mensachtige Cylons te zijn. Zes daarvan geven leiding aan de Cylons. Ondertussen zijn er allerlei politieke strubbelingen binnen de vloot. Een religieuze visie van een dertiende kolonie "Aarde" speelt daarbij een belangrijke rol. Uiteindelijk blijken nog eens vijf belangrijke karakters Cylons te zijn, zonder dat ze zich daarvan bewust waren. De vondst van deze laatste vijf Cylons breekt de originele Cylons op in twee kampen. Een wil de oorlog met de mensen verder zetten, de ander wil samen met de mensen op zoek gaan naar een nieuwe thuisplaneet. Dat laatste lukt uiteindelijk, in die grand finale.

Tussen dit verhaal en DS9 zijn een aantal opvallende gelijkenissen, dat is ook niet raar want Ronald D. Moore werkte aan beide series mee. Het zijn allebei science fiction series die uitgaan van een plot dat in verschillende seizoenen uiteen gezet wordt. Oorlog, religie en politiek spelen daarin een cruciale rol . Een overzicht:

Changelings/Skin Jobs: in DS9 wordt de vijand (de Dominion) geleid door changelings, wezens die iedere vorm aan kunnen nemen die ze willen, dus ook die van een mens. In BSG wordt de vijand (de Cylons) geleid door op mensen lijkende robots. Changelings en skin jobs zijn dus niet van mensen te onderscheiden. Deze changelings en skin jobs infiltreren allebei de mensheid om ze van binnen uit te verzwakken, door bijvoorbeeld terroristische aanslagen. In beide gevallen leidt dat tot grote paranoia. BSG wordt soms wel geroemd vanwege haar post-9/11 thematiek, maar DS9 pre-9/11 kon er ook wat van. In beide gevallen zijn er changelings (Odo) en skin jobs (final five) die niet weten dat ze bij het grotere geheel horen en dus moeten kiezen tussen het volk waren ze eigenlijk bijhoren en de mensen waarmee ze zich hun hele leven verbonden hebben geweten.

Daarnaast hebben de Cylons en de Changelings het eeuwige leven. Daardoor richten zij zich op de lange termijn en zetten ze plannen uit die jaren kunnen duren. Overigens zijn er ook gelijkenissen tussen de manier waarop de Cylons eeuwig leven het klonen van Vorta en het voortleven van Trills, twee andere rassen uit DS9. Beide soorten zijn instaat tot telepathisch contact met hun soortgenoten.

In beide gevallen geven de changelings/skin jobs leiding aan lagere wezens, namelijk primitieve robots en genetisch gemanipuleerde strijders, die voor hun vechten: een kaste van wetenschappers en leiders en een kaste van strijders. Deze kaste worden bij zowel Dominion als de Cylons worden gebonden door hun geloof.

Grijstinten en morele dilemma's: in beide series wordt er veel aandacht besteed aan de grijs tinten die er ontstaan in tijden van terrorisme, oorlog en bezetting. En aan de morele dilemma's die daarbij op komen. Geen van de karakters is echt slecht, maar daarnaast is ook geen karakter helemaal goed. 

Godsdienst en profetie: in beide science fiction series spelen godsdienst en profetie een grote rol. In BSG zijn zowel de Cylons als de mensen godsdienstig. De mensen zijn polytheistisch en in hun geloof nemen profetieen over een planeet mysterieuze Aarde een belangrijke rol in. De Cylons geloven in een plan van hun enige God. Het station DS9 ligt bij een planeet van gelovige aliens. Zij worden beschermd door andere aliens, die voor hun als goden optreden, en die met name via profetie in grijpen in het plot.

William Adama/Benjamin Sisko: De militaire leiders zijn in beide series "reluctant heroes". Ze nemen allebei een commissie aan voor een onbelangrijke operatie, die uiteindelijk door omstandigheden vitaal blijkt voor het overleven van de mensheid. Voordat ze die operatie aannemen overwegen ze de vloot te verlaten. Toch groeien ze uit tot grote militaire leiders. Ze hebben allebei familie verloren in het leger, hebben een zoon die in de serie een rol speelt (Jake/Lee). Ze hebben ook beide een oude vriend in de crew zitten (Dax/Tigh). Beide karakters zijn skeptisch over de profetien en mythen over hun toekomst, maar worden uiteindelijk gedwongen om toch hun profetische rol op zich te nemen. Daarnaast zijn beide militairen van plan om na de oorlog hun eigen huis te bouwen om met hun geliefde te gaan wonen. Ze strijden voor vrede, zijn geen ijzervreters.

Baltar/Bashir: fysiek lijken de acteurs James Callis en Siddig el Faddil heel erg op elkaar maar ook hun karakters zijn het zelfde. Het zijn allebei uitermate slimme en aantrekkelijke wetenschappers, die hun lagere sociale klasse achter zich hebben gelaten. Beiden hebben een groot geheim en ze liegen omdat geheim te houden, alhoewel dat van Baltar groter en dramatischer is dan van Bashir.
Kara Thrace/Kira Nerys: deze twee karakters zijn allebei sterke, eigenwijze vrouwen die problemen hebben met autoriteit. Toch zijn ze allebei wel gelovig en trouw aan hun commandant. Daarnaast zijn ze uitermate goede soldaten.
Miles O'Brien/Galen Tyrol: deze twee karakters zijn allebei boordwerktuigkundigen. Beiden hebben een working class background, en ze hebben in de serie een vrouw en kind. Ook zijn ze beiden "chief" de hoogste rang voor niet-officieren.

In beide series wordt een rol gespeeld door Nana Visitor en zit een cameo van Ronald D. Moore in de laatste aflevering. Dat is nog maar een deel van de gelijkenissen. Er zijn nog wel meer gelijkenissen. Maar er zijn ook verschillen:

BSG is meer dan DS9 georienteerd op het grote verhaal: Bij DS9 waren er regelmatig stand-alone afleveringen, dat komt bij BSG nauwelijks voor. Duidelijk een pluspunt voor BSG. Echter BSG is pretentieuzer: omdat de verhaallijnen een geheel vormen bij BSG verwacht je meer. In de laatste aflevering moeten alle losse draadjes aan elkaar verbonden worden. Dat lukt toch niet helemaal. Er zijn allemaal onafgemaakte draadjes en dingen die niet goed in elkaar passen. Hoe hoger je schiet, hoe dieper je kan vallen. Een minnetje bij BSG.

De boodschap van BSG gaat over de gevaren van de techniek voor de mensheid. De Cylons zijn door de mens gemaakt en hebben hun makers bijna vernietigd. BSG overleeft de oorlog omdat het het minst geavanceerde schip in de vloot was. De uiteindelijke oplossing om de cylcus van vernietiging en oorlog te verbreken is dat de mensheid verder leeft zonder techniek op de aarde. Een vrij technofoob verhaal in mijn ogen.Daar staat het verhaal van DS9 tegenover, dat gaat over de waarden van samenwerking, hoop en idealen. Een minnetje bij BSG. Echter in DS9 blijft de Federation zelfs in tijden van oorlog een samenleving van paradijselijke rijkdom. Ook kunnen ze voor een groot deel het morele gelijk aan hun kant houden. BSG is donkerder. De oorlog is harder, de armoede en angst groter. En de morele dilemma's worden daardoor sterker. Een plusje bij BSG.

In BSG wordt de vijand verdeeld in twee facties. Door deze deling ontstaat er meer ruimte voor grijstinten binnen de vijand. Zeker een plusje bij BSG. Daar staat tegenover dat in DS9 de "good guys" bestaan uit een alliantie van verschillenden volkeren. Hierdoor is er ruimte voor grijstinten bij de good guys, verschillende visies, culturen en motivaties. Bij BSG is de mensheid een redelijk monolithisch geheel. De twaalf kolonien krijgen bijvoorbeeld nooit een heldere indentiteit. Een minnetje bij BSG.

DS9 heeft uiteindelijk een grotere cast met herkenbare karakters. Zelfs een aantal van de eerste zes Cylons zijn niet goed uitgewerkt. Met name door het bestaan van een grote culturele diversiteit aan de zijde van de Good Guys is er ruimte voor veel bijzondere karakters in DS9. Een minnetje voor BSG. De hoofdkarakters van BSG hebben echter wel allemaal een afgerond karakter, bijna allemaal van Shakespeariaanse grootheid. De goede en slechte karaktereigenschappen zijn consistent door gewerkt. Bij DS9 komen een aantal van de hoofdkarakters niet boven hun rol omschrijving uit, en willen eigenschappen van karakters nog al eens wisselen, met name in het begin. Een plusje bij BSG.

De muziek van BSG is beter, met name het voortdurend terug komen van het nummer All Along the Watchtower op allerlei momenten geeft de serie muzikale consistentie. Ook de tekst van dit nummer komt regelmatig terug. Ook zijn de effecten in tien jaar tijd er erg op verbeterd. Een plusje voor BSG.

Al met al een redelijke gelijke strijd, maar BSG komt er net beter uit. Dat heeft denk er met name mee te maken dat BSG heeft geleerd en kunnen voorbouwen op DS9. DS9 komt pas langszaam opgang met zijn story arc, bij BSG wordt je er meteen ingeworpen, dat maakt het plot veel consistenter, dwingender en sterker.